Những cách thay thế việc đánh con

Các mẹ ạ phải công nhận “Nói thì dễ mà làm mới khó” để minh chứng cho việc mình luôn tâm niệm nói không với bạo lực khi dạy dỗ con. Nhưng có những lúc “điên não” quá, vẫn tét mông con, để rồi con khóc là mẹ cũng khóc ngon lành.

Nghiên cứu cho thấy đánh đập có thể dẫn đến việc trẻ sẽ trở nên hung hăng, có hành vi gây hại cho xã hội, và ảnh hưởng đến thần kinh của trẻ. Hãy sử dụng những biện pháp không vũ lực thay thế dưới đây để điều chỉnh hành vi của trẻ.

Lắng nghe và sử dụng lời nói

Cách bạn giao tiếp với con sẽ ngăn chặn (hoặc làm cho) sự việc trở nên nghiêm trọng hơn. Theo tiến sĩ Dean Pearson, “Không thuyết giảng dài dòng hay trách mắng, chỉ giải thích các quy định và mong đợi của bạn bằng ngôn ngữ mà trẻ có thể hiểu được,” Điều đó có nghĩa là bạn cần giữ bình tĩnh, ngồi xuống ngang tầm mắt của trẻ, và nói ra các yêu cầu thật đơn giản. Cho phép trẻ được nói cũng là một cách có ích, vì vậy hãy “lắng nghe cảm giác và suy nghĩ của con bạn thật kỹ.” Cho trẻ quyền chọn lựa cũng làm hạn chế việc trẻ nổi giận và chống đối. Thay vì luôn nói con có thể làm gì và không được làm gì, hãy cho trẻ chọn lựa (“Con muốn đọc sách hay vẽ tranh?” “Con muốn mặc đồ ngủ bây giờ hay lát nữa sau khi đánh răng xong?) Con bạn có thể sẽ hợp tác hơn, và sẽ ít thể hiện quyền lực hơn khi trẻ cảm thấy bạn lắng nghe và trẻ có một chút quyền chọn lựa.

Tập trung vào những điều tích cực

Tập trung vào những hành vi mà bạn thích, lơ đi những cái bạn không thích. Điều này sẽ dạy cho trẻ hiểu rằng có những cách gây chú ý hiệu quả hơn. Tuy nhiên đừng bỏ lơ nhiều quá. Đôi khi trẻ hành động vì chúng cần một điều gì đó, ví dụ sự chú ý, sự thoải mái, sự trấn an, nhưng chúng không biết làm cách nào để đòi hỏi những điều đó. Miễn là con bạn không làm đau bản thân hoặc người khác thì bạn có thể giả bộ không nhìn thấy các lỗi nhỏ của trẻ cũng được. Nếu hành vi sai trái của trẻ ở mức độ không thể làm lơ được (hoặc xảy ra ở những nơi không phù hợp như thư viện, nhà hàng), bạn nên phản ứng một cách bình tĩnh và nhất quán. Tỏ ra giận dữ hoặc nói lớn tiếng sẽ làm cho trẻ hiểu rằng hành vi của chúng là một thứ gây chú ý hiệu quả, và chắc chắn là lần sau trẻ sẽ làm tiếp. Thay vì vậy, hãy để ý những lần con bạn cư xử đúng và khen ngợi hơi quá chút. Tuy vậy, nếu đứa con bình thường tỏ ra ngoan ngoãn của bạn tự dưng trở chứng nổi một loạn thì hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ nhi hoặc tìm các lời khuyên từ các chuyên gia.

Hãy nói không với sử dụng bạo lực khi dãy con ba mẹ nhé!

Thử đánh lạc hướng trẻ

Trẻ nhỏ rất dễ bị đánh lạc hướng. Nói nghiêm giọng “Mình không được kéo đuôi chó” và lập tức hướng bé sang một hoạt động khác (ví dụ chơi ném bóng giấy hoặc nhảy nhót), như vậy có thể chấm dứt hành động không đúng của trẻ mà không cần phải phạt trẻ. Qua thời gian, cách này sẽ dạy cho trẻ một số điều nhất định, ví dụ làm đau vật nuôi hoặc bất kỳ con vật nào là không được phép.

Lấy lại quyền lợi của trẻ trong một khoảng thời gian

Một cách kỷ luật hiệu quả khác khi trẻ cư xử không đúng là lấy đi các đặc quyền của trẻ. Bạn cần áp dụng hình thức kỷ luật này ngay khi trẻ vừa làm sai và có liên quan đến việc làm sai của trẻ. Nếu con bạn vẽ bậy lên tường, lấy lại bút màu 20 phút. Nếu bạn phạt trẻ một điều gì trong tương lai, ví dụ không cho trẻ tới khu vui chơi vào tuần tới, trẻ sẽ không nhớ tại sao mình bị phạt và không liên hệ được hành vi với hậu quả.

Cho phép trẻ trải nghiệm hậu quả

Đừng tự đặt cho mình trách nhiệm định đoạt (hoặc ngăn chặn) từng kết quả xảy ra. Đôi khi tốt nhất là để mọi thứ thuận theo tự nhiên; có một số hậu quả đến một cách tự nhiên mà không cần sự can thiệp của bạn. Ví dụ, nếu con bạn mạnh tay với một món đồ chơi (mặc kệ lời cảnh báo của bạn), món đồ chơi có thể bị hỏng. Bài học trẻ học được sẽ có ý nghĩa hơn là nếu bạn đánh hoặc giựt món đồ chơi ra khỏi tay trẻ trước khi nó bị vỡ. Khi việc làm của trẻ gây nguy hiểm đến tính mạng, hãy cho trẻ thấy ngay hậu quả liên quan đến sự vi phạm đó. Nếu con bạn chạy ra lòng đường khi chơi ngoài trời, kêu trẻ đi vào nhà không cho chơi nữa. Nếu trẻ chơi trên ghế sofa mà cứ nhảy đáp xuống đất, bắt trẻ ngồi xuống sàn. Để củng cố lại bài học, hãy giải thích lý do vì sao bạn đặt ra hình phạt đó. Ví dụ nói với trẻ “Nếu con lao ra đường như vậy thì có thể bị xe hơi tông phải. Nếu con không chịu ở trên vỉa hè, con sẽ không được phép ra ngoài chơi nữa.” Hoặc “Khi con nhảy ra khỏi ghế như vậy, con có thể bị té đau. Nếu con không thể ngồi trên ghế được thì con phải ngồi dưới sàn.”

Tìm một góc bình yên cho trẻ

Khi trẻ nhỏ đang trong cơn giận, chúng có thể không tự mình tháo gỡ gút mắc được. Bạn nên đưa trẻ đến một góc, gọi là góc bình yên, để buộc trẻ phải ngồi đó cho bình tĩnh lại và suy nghĩ về hành động của mình. Đó phải là một góc an toàn, không có những thứ gây xao nhãng cho trẻ. Khi yêu cầu trẻ vào góc bình yên, cần phải nêu lý do (ví dụ “Con không được đánh chị; con cần vào góc bình yên”), và nên cho trẻ ở đó trong chốc lát thôi. Các chuyên gia đề nghị thời gian cho góc bình yên là một phút tương ứng với một năm tuổi. Nếu trẻ dở chứng khi đang ở ngoài đường, bạn vẫn có thể áp dụng phương pháp này. Tìm một nơi khác nơi đang đứng (chẳng hạn như một cái ghế trong trung tâm mua sắm, trong phòng tắm, hoặc một góc ở băng ghế sau trên xe hơi), và hạn chế giao tiếp với trẻ ở mức tối đa. Đừng mắc cỡ với mọi người xung quanh mà hãy cứ áp dụng phương pháp này y như đang ở nhà.

Và bình yên cho bản thân

Phương pháp góc-bình-yên này đôi khi cũng hiệu quả với các bậc phụ huynh như với với trẻ vậy. Khi bạn mệt, giận dữ, và cảm thấy mình sắp sửa đánh mất sự sáng suốt thì hãy hít một hơi thật sâu. Nói với trẻ, “Mẹ đang cảm thấy rất cáu và mẹ cần được yên tĩnh một lát” rồi nhờ người thân trông nom giúp bọn trẻ. Nếu trường hợp không ai có thể giúp, hãy đảm bảo con bạn đang ở một chỗ an toàn rồi bước qua một phòng khác, yên tĩnh, để bình tĩnh lại. Nếu đang ở nơi công cộng và cảm thấy đầu mình bắt đầu bốc khói, bạn có thể bước vài bước ra khỏi chỗ con bạn (nhưng vẫn luôn để bé trong tầm mắt). Hít thở sâu và để cho trí óc được thả lỏng. Tưởng tượng xem mình sẽ mặc gì nếu bây giờ đang là dịp nghỉ lễ; hình dung cảnh mình nằm trên giường đọc một quyển sách hay, hoặc nghĩ tới việc được ngâm mình trong bồn tắm đầy bọt xà bông. Để kiểm soát được mức độ căng thẳng của mình, bạn nên ưu tiên ăn uống lành mạnh, luyện tập thể thao, ngủ đủ, và thỉnh thoảng cũng nên dành thời gian cho bản thân. Bạn hãy nhờ người thân và bạn bè đến giúp khi bạn cần có thời gian cho bản thân. Chăm sóc bản thân có lợi cho cả bạn và con bạn.

Phạm Nga tổng hợp

 

 

 

 

 

 

 

banner

Thêm một bình luận

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *